Awọn mita pHàtiAwọn mita iṣipopadaÀwọn ohun èlò ìwádìí ni a ń lò ní gbogbogbòò nínú ìwádìí sáyẹ́ǹsì, ìmójútó àyíká, àti àwọn ìlànà ìṣẹ̀dá ilé iṣẹ́. Ìṣiṣẹ́ pípéye àti ìfìdíwọ̀n metrology wọn gbára lé àwọn ojútùú ìtọ́kasí tí a lò. Ìwọ̀n pH àti ìfàmọ́ra iná mànàmáná ti àwọn ojútùú wọ̀nyí ní ipa pàtàkì lórí àwọn ìyàtọ̀ otutu. Bí ìyípadà otutu bá ṣe ń lọ, àwọn pàrámítà méjèèjì ń fi àwọn ìdáhùn ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ hàn, èyí tí ó lè ní ipa lórí ìpéye ìwọ̀n. Nígbà ìfìdíwọ̀n metrology, a ti kíyèsí pé lílo àìtọ́ ti àwọn ohun èlò ìfàmọ́ra otutu nínú àwọn ohun èlò wọ̀nyí ń yọrí sí àwọn ìyàtọ̀ ńlá nínú àwọn àbájáde ìwọ̀n. Jù bẹ́ẹ̀ lọ, àwọn olùlò kan kò lóye àwọn ìlànà ìpìlẹ̀ ti ìfàmọ́ra otutu tàbí kí wọ́n kùnà láti mọ àwọn ìyàtọ̀ láàárín pH àti àwọn mita conductivity, èyí tí ó ń yọrí sí ìlò tí kò tọ́ àti àwọn dátà tí kò ṣeé gbẹ́kẹ̀lé. Nítorí náà, òye tí ó ṣe kedere nípa àwọn ìlànà àti ìyàtọ̀ láàárín àwọn ọ̀nà ìfàmọ́ra otutu ti àwọn ohun èlò méjèèjì wọ̀nyí ṣe pàtàkì fún rírí i dájú pé ìwọ̀n náà péye.
I. Àwọn ìlànà àti iṣẹ́ àwọn ohun tí ń ṣe àtúnṣe iwọn otutu
1. Ìsanpada iwọn otutu ni pH Awọn mita
Nínú ìṣàtúnṣe àti lílo àwọn mita pH, àwọn ìwọ̀n tí kò péye sábà máa ń wáyé nítorí lílo ohun tí ń mú kí ìwọ̀n otútù má ṣe dáadáa. Iṣẹ́ pàtàkì ti ohun tí ń mú kí ohun tí ń mú kí ìwọ̀n otútù má ṣe déédéé jẹ́ láti ṣe àtúnṣe iye ìdáhùn elekitirodu gẹ́gẹ́ bí ìlànà Nernst, èyí tí ó ń jẹ́ kí a lè mọ iye pH tí omi náà ní ní ìwọ̀n otútù lọ́wọ́lọ́wọ́.
Ìyàtọ̀ tó ṣeé ṣe (nínú mV) tí ètò electrode wíwọ̀n ń mú jáde dúró ṣinṣin láìka ìwọ̀n otútù sí; síbẹ̀síbẹ̀, ìmọ̀lára ìdáhùn pH—ìyẹn ni pé, ìyípadà nínú folti fún pH kọ̀ọ̀kan—yàtọ̀ sí ìwọ̀n otútù. Ìbáramu Nernst ṣàlàyé ìbátan yìí, ó fihàn pé ìtẹ̀síwájú ti ìdáhùn electrode náà ń pọ̀ sí i pẹ̀lú ìwọ̀n otútù tó ń pọ̀ sí i. Nígbà tí a bá mú ohun tí ń mú ìwọ̀n otútù ṣiṣẹ́, ohun èlò náà ń ṣe àtúnṣe ohun tí ó ń yí padà gẹ́gẹ́ bí ó ti yẹ, ó ń rí i dájú pé iye pH tí a fihàn bá ìwọ̀n otútù gidi ti ojutu náà mu. Láìsí ìsanpadà otútù tó yẹ, pH tí a wọ̀n yóò ṣe àfihàn ìwọ̀n otútù tí a tò dípò ìwọ̀n otútù àpẹẹrẹ, èyí tí yóò yọrí sí àṣìṣe. Nítorí náà, ìsanpadà otútù gba àwọn ìwọ̀n pH tí ó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé lórí àwọn ipò ooru tó yàtọ̀ síra.
2. Ìsanpada Iwọn otutu ninu Awọn Mita Iwakọ
Ìgbékalẹ̀ agbára iná mànàmáná sinmi lórí ìwọ̀n ìyípo ionization ti electrolytes àti ìyípo àwọn ions nínú omi, àwọn méjèèjì jẹ́ ti ìgbóná. Bí ìgbóná ṣe ń pọ̀ sí i, ìgbékalẹ̀ ionic pọ̀ sí i, èyí tí ó ń yọrí sí àwọn ìwọ̀n ìyípo gíga; ní ọ̀nà mìíràn, ìgbóná tí ó lọ sílẹ̀ dín ìyípo kù. Nítorí ìgbẹ́kẹ̀lé líle yìí, ìfiwéra taara ti àwọn ìwọ̀n ìyípo tí a mú ní àwọn ìgbóná tí ó yàtọ̀ síra kò ní ìtumọ̀ láìsí ìṣètò.
Láti rí i dájú pé a lè fiwéra, àwọn ìkà ìkọjáde ni a sábà máa ń tọ́ka sí iwọ̀n otútù tó wọ́pọ̀—tó sábà máa ń jẹ́ 25 °C. Tí a bá ti pa iwọ̀n otútù náà, ohun èlò náà máa ń ròyìn iwọ̀n tó wọ́pọ̀ ní iwọ̀n otútù tó wọ́pọ̀. Nínú irú àwọn ọ̀ràn bẹ́ẹ̀, a gbọ́dọ̀ lo àtúnṣe ọwọ́ nípa lílo iwọ̀n otútù tó yẹ (β) láti yí àbájáde padà sí iwọ̀n otútù tó wọ́pọ̀. Ṣùgbọ́n, nígbà tí a bá ti lo iwọ̀n otútù, ohun èlò náà máa ń ṣe ìyípadà yìí láìfọwọ́sowọ́pọ̀ nítorí iwọ̀n otútù tó ti wà tẹ́lẹ̀ tàbí èyí tí olùlò lè ṣe àtúnṣe rẹ̀. Èyí máa ń jẹ́ kí a fi àwọn àpẹẹrẹ wéra, ó sì ń ṣe àtìlẹ́yìn fún bí a ṣe ń tẹ̀lé àwọn ìlànà ìdarí kan pàtó ní ilé iṣẹ́. Nítorí pàtàkì rẹ̀, àwọn mita iwọ̀n tó wọ́pọ̀ ní gbogbogbòò ní iṣẹ́ ìsanpadà iwọ̀n otútù, àti àwọn ìlànà ìwádìí oníwọ̀n yẹ kí ó ní ìṣàyẹ̀wò ẹ̀yà ara yìí nínú.
II. Àwọn Ìgbéyẹ̀wò Iṣẹ́ fún Àwọn Mítà pH àti Ìfàmọ́ra pẹ̀lú Ìsanpadà Òtútù
1. Àwọn Ìlànà fún Lílo Àwọn Ohun Tí Ó Ń Ṣe Àtúnṣe Òtútù PH
Níwọ́n ìgbà tí àmì mV tí a wọ̀n kò yàtọ̀ sí ìwọ̀n otútù, ipa ti olùṣàtúnṣe ìwọ̀n otútù ni láti ṣe àtúnṣe sí òkè (ìyípadà iye K) ti ìdáhùn elekitirodu láti bá ìwọ̀n otútù lọ́wọ́lọ́wọ́ mu. Nítorí náà, ó ṣe pàtàkì láti rí i dájú pé ìwọ̀n otútù ti àwọn ojutu buffer tí a lò nígbà ìṣàtúnṣe bá ti àpẹẹrẹ tí a ń wọ̀n mu, tàbí kí a lo ìyípadà ìwọ̀n otútù tó péye. Àìṣe bẹ́ẹ̀ lè yọrí sí àṣìṣe ètò, pàápàá jùlọ nígbà tí a bá ń wọn àwọn àpẹẹrẹ jìnnà sí ìwọ̀n otútù ìṣàtúnṣe.
2. Àwọn Ìlànà fún Lílo Àwọn Ohun Tí Ó Ń Ṣe Àtúnṣe Ìwọ̀n Òtútù Mita Ìfàmọ́ra
Ìwọ̀n àtúnṣe ìgbóná otutu (β) kó ipa pàtàkì nínú yíyí ìṣàtúnṣe tí a wọ̀n padà sí iwọ̀n otútù ìtọ́kasí. Oríṣiríṣi ojutuu ń fi àwọn iye β ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ hàn—fún àpẹẹrẹ, omi àdánidá sábà máa ń ní β tó tó 2.0–2.5 %/°C, nígbàtí àwọn ásíìdì líle tàbí ìpìlẹ̀ lè yàtọ̀ síra gidigidi. Àwọn ohun èlò pẹ̀lú àwọn ìṣọ̀kan àtúnṣe tí a ti ṣe (fún àpẹẹrẹ, 2.0 %/°C) lè fa àṣìṣe nígbà tí wọ́n bá ń wọn àwọn ojutuu tí kò wọ́pọ̀. Fún àwọn ohun èlò tí ó péye, tí a kò bá le ṣe àtúnṣe ìṣọ̀kan tí a fi sínú rẹ̀ láti bá β gangan ti ojutuu náà mu, a gbani nímọ̀ràn láti mú iṣẹ́ àtúnṣe ìgbóná otutu náà kúrò. Dípò bẹ́ẹ̀, wọn iwọ̀n otútù ojutuu náà dáadáa kí o sì ṣe àtúnṣe náà pẹ̀lú ọwọ́, tàbí kí o pa àyẹ̀wò náà mọ́ ní 25 °C gan-an nígbà wíwọ̀n láti mú àìní àtúnṣe kúrò.
III. Àwọn Ọ̀nà Ìwádìí Kíákíá fún Ṣíṣàwárí Àwọn Àìṣiṣẹ́ Nínú Àwọn Ohun Tí Ó Ń Fa Ìwọ̀n Òtútù
1. Ọ̀nà Ṣíṣàyẹ̀wò Kíákíá fún Àwọn Ohun Tí Ó Ń Ṣe Àtúnṣe Òtútù PH
Àkọ́kọ́, ṣe àtúnṣe ìwọ̀n pH nípa lílo àwọn ojutù ìpamọ́ boṣewa méjì láti fi ìdí ìtẹ̀sí tó tọ́ múlẹ̀. Lẹ́yìn náà, wọn ojutù boṣewa kẹta tí a fọwọ́ sí lábẹ́ àwọn ipò tí a san padà (pẹ̀lú ìsanpadà otutu tí a ṣiṣẹ́). Fi ìwọ̀n tí a rí wé iye pH tí a retí ní iwọn otutu gidi ti ojutù náà, gẹ́gẹ́ bí a ti sọ nínú "Ìlànà Ìdánilójú fún Àwọn Mita pH." Tí ìyàtọ̀ náà bá ju àṣìṣe tí ó pọ̀ jùlọ tí a gbà láàyè fún kilasi ìṣedéédé ohun èlò náà, olùsanpadà otutu lè má ṣiṣẹ́ dáadáa, ó sì nílò àyẹ̀wò ọ̀jọ̀gbọ́n.
2. Ọ̀nà Ṣàyẹ̀wò Kíákíá fún Àwọn Ohun Tí Ó Ń Ṣe Àtúnṣe Ìwọ̀n Òtútù Mita Ìhùwàsí
Wọ́n ìwọ̀n ìṣàn àti ìwọ̀n otútù omi ìdúróṣinṣin nípa lílo mita ìṣàn pẹ̀lú ìṣàn ìwọ̀n otútù tí a ti ṣiṣẹ́. Ṣe àkọsílẹ̀ iye ìṣàn tí a ti ṣàfihàn tí a san padà. Lẹ́yìn náà, pa ohun tí ń ṣàtúnṣe ìwọ̀n otútù náà kí o sì kọ ìṣàn tí a kò mọ̀ sílẹ̀ ní ìwọ̀n otútù gidi. Nípa lílo ìwọ̀n otútù tí a mọ̀ ti ojutu náà, ṣe ìṣirò ìṣàn tí a retí ní ìwọ̀n otútù ìtọ́kasí (25 °C). Fi iye tí a ṣírò wéra pẹ̀lú kíkà tí a san padà ti ohun èlò náà. Ìyàtọ̀ pàtàkì kan fi àṣìṣe tí ó ṣeé ṣe hàn nínú algoridimu ìṣàn ìwọ̀n otútù tàbí sensọ̀, èyí tí ó nílò ìfẹ̀ríhàn síwájú síi láti ọ̀dọ̀ yàrá metrology tí a fọwọ́ sí.
Ní ìparí, ìsanpada iwọn otutu ń ṣiṣẹ́ nínú àwọn mita pH àti àwọn mita conductivity ń ṣiṣẹ́ ní pàtàkì. Nínú àwọn mita pH, ìsanpada ń ṣàtúnṣe ìmọ̀lára ìdáhùn elekitirodu láti ṣàfihàn àwọn ipa iwọn otutu gidi gẹ́gẹ́ bí ìṣètò Nernst. Nínú àwọn mita conductivity, ìsanpada ń ṣe àtúnṣe àwọn kíkà sí iwọn otutu ìtọ́kasí láti jẹ́ kí ìfiwéra àgbékalẹ̀ àpẹẹrẹ wáyé. Lílo àwọn ìlànà wọ̀nyí lọ́nà tí kò tọ́ lè yọrí sí àwọn ìtumọ̀ tí kò tọ́ àti dídára data tí ó bàjẹ́. Òye pípéye nípa àwọn ìlànà wọn ń ṣe ìdánilójú àwọn ìwọ̀n pípéye àti tí ó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé. Ní àfikún, àwọn ọ̀nà ìwádìí tí a ṣàlàyé lókè yìí ń jẹ́ kí àwọn olùlò ṣe àwọn ìṣàyẹ̀wò àkọ́kọ́ ti iṣẹ́ compensator. Tí a bá rí àwọn àìṣedéédéé èyíkéyìí, a gbani nímọ̀ràn gidigidi láti fi ohun èlò náà sílẹ̀ kíákíá fún ìfìdíkalẹ̀ metrology.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kejìlá-10-2025














